HomeTài liệu cho bé

Tuyển tập thơ, vè, ca dao hay cho bé

Nếu bạn tìm kiếm “thơ cho bé” tất nhiên sẽ ra rất nhiều kết quả nhưng bạn thực sự rối tung rối mù bởi vì chất lượng các trang web đăng tải lên rất thấp. Bản thân mình khi tìm kiếm cho con học cũng đã từng gặp trường hợp này. Hiểu được điều đó hôm nay mình muốn giới thiệu với các bạn bộ tuyển tập các bài thơ, vè ca dao mà mình sưu tầm được. Hi vọng sẽ làm hài lòng các bố mẹ khó tính như mình nhé.
Trước tiên là các bài vè, đồng dao. các bài này có vần rất dễ học thuộc, mình đọc qua vài lần là thuộc luôn. Các bài đồng dao để đọc cho các bé sơ sinh , ru ngủ có tác dụng rất tốt nhé.

Nhìn như thế này cũng rối quá, nếu có thời gian mình sẽ làm lại cái list, bây giờ tạm thời các bạn copy về in ra đọc cho bé nghe đỡ nhé.
Ai đi ngang qua blog của mình thấy hay thì bấm like phát cho mình có tinh thần làm tiếp nhé.

Đồng dao về trăng

Con mình rất thích nghe bài này và khoảng 13 tháng là thuộc.
Mồng một lưỡi trai.
Mồng hai lá lúa.
Mồng ba câu liêm.
Mồng bốn lưỡi liềm.
Mồng năm liềm giật.
Mồng sáu thật trăng.
Mười chín đụn dịn
Hai mươi giấc tốt
Hăm mốt nửa đêm
Hăm hai hạ huyền
Hăm ba gà gáy
Hăm bốn ở đâu
Hăm nhăm ở đấy
Hăm sáu đã vậy
Hăm bẩy làm sao
Hăm tám thế nào
Hăm chín thế ấy
Ba mươi chẳng thấy
Mặt mày trăng đâu

Các bạn lưu ý là khi search ra rất nhiều phiên bản của bài này. Mình thì chỉ nhớ hồi nhỏ mình được ru giống như trên nên mình lấy luôn phiên bản này còn mình cũng không biết là phiên bản nào là đúng cả, đúng là thời đại internet loạn cả lên.

Ai làm gì đó?
Khù khà khù khò,
Ai làm gì đó?
A ! Là chú chó,
Đang ngủ khò khò.
Cút ca cút kít,
Ai làm gì đó?
A! Là chuột chít,
Dùng răng cắn gỗ.
Hí hí ha ha,
Ai làm gì đó?
A! Ra là bé,
Đang cười rất to.
vetraicay

Ăn một quả na,
Bằng ba quả quýt,
Tôi ngồi nói thiệt,
Quả quýt thì chua,
Bắt vua phải trẻ,
Quả vả thì chát,
Tôi tát mặt quan,
Quan chạy la làng,
Quăng đi quả quýt,
Quăng đi quả vả,
Trả về quả na.

Ăn một bát cơm,
Nhớ người cày ruộng,
Ăn đĩa rau muống,
Nhớ người đào ao,
Ăn một quả đào,
Nhớ người vun gốc,
Ăn một con ốc,
Nhớ người đi mò,
Sang đò,
Nhớ người chèo chống,
Nằm võng,
Nhớ người mắc dây,
Đứng mát gốc cây,
Nhớ người trồng trọt.

Bà còng đi chợ trời mưa
Cái tôm cái tép đi đưa bà còng
Đưa bà qua quãng đường đông
Đưa bà về tận ngõ trong nhà bà
Tiền bà trong túi rơi ra
Tép tôm nhặt được trả bà mua rau .

Ba bà đi bán lợn con,
Bán đi chẳng đắt lon ton chạy về.
Ba bà đi bán lợn sề,
Bán đi chẳng đắt chạy về lon ton.

Buổi sáng ngủ dậy,
Ăn bụng cơm no,
Chạy ra ngoài gò,
Bắt một con công,
Đem về biếu ông,
Ông cho trái thị,
Đem về biếu chị,
Chị cho bánh khô,
Đem về biếu cô,
Cô cho bánh ú,
Đem về biếu chú,
Chú cho buồng cau,
Nay chừ chú thím giận nhau,
Đem trả buồng cau cho chú,
Trả bánh ú cho cô,
Trả bánh khô cho chị,
Trả trái thị cho ông,
Bắt con công , đem về nhà.

Bàn tay trắng
Bàn tay đen
Đĩa đậu đen
Đĩa đậu đỏ
Bỏ vô nồi
Nuớc sôi

Bê là bê vàng
Bê đứng rền ràng
Bê đi với mẹ
Bê đừng chạy xuống bể
Bê đừng chạy lên ngàn
Mà cọp mang
Mà sấu nuốt
Đi tìm nơi cỏ tốt
Bê gặm cho ngon
Bê là bê con
Bê là bê vàng…

Bồ các là bác chim ri
Chim ri là dì sáo sậu
Sáo sậu là cậu sáo đen
Sáo đen là em tu hú
Tu hú là chú bồ các
Bồ các là bác chim ri…

Cặp kè, ăn muối mè ngồi xuống đất
Ăn rau muống đứng lên

Cái cò là cái cò khoăm
Chưa ra đến chợ đã chăm ăn quà
Hàng bánh , hàng bún bầy la
Con mắt tỏm tẻm lướt qua mọi hàng
Bánh đúc cho lẫn bánh đàng
Củ từ khoai nướng , lẫn hàng cháo kê
Ăn rồi lại trở ra về
Thấy hàng thịt chó lại lê chân vào .

Con cóc là cậu ông trời,
Hễ ai đánh nó thì trời đánh cho.
Con cóc là cậu thầy nho,
Hễ ai đánh nó trời cho quan tiền.

Con kiến mà leo cành đa,
Leo phải cành cụt leo ra leo vào.
Con kiến mà leo cành đào,
Leo phải cành cụt leo vào leo ra.

Bài này cũng hay nè:

Chi chi chành chành,
Cái chanh (đanh) thổi lửa,
Con ngựa đứt cương,
Ba vương ngũ đế,
Bắt dế đi tìm,
Ù à ù ập.

Chu cha chu chít,
Bán mít chợ đông,
Bán hồng chợ tây,
Bán mây chợ huyện,
Bán kiến chợ đào,
Bắt được anh nào,
Thì xào anh đấy.

Con mèo trèo lên cây cau,
Hỏi thăm chú chuột đi đâu vắng nhà.
Chú chuột đi chợ đàng xa,
Mua mắm , mua muối giỗ cha con mèo.

Con vỏi con voi,
Cái vòi đi trước,
Hai chân trước đi trước,
Hai chân sau đi sau,
Còn cái đuôi đi sau rốt,
Tôi xin kể nốt câu chuyện con voi.

Chè la, chè lít,
Bà cho ăn quýt,
Bà đánh đau tay,
Chắp tay lạy bà.

Con gà cục tác lá chanh,
Con lợn ủn ỉn mua hành cho tôi.
Con chó khóc đứng khóc ngồi,
Bà ơi đi chợ mua tôi đồng riềng.
Cái ngủ mày ngủ cho sâu,
Mẹ mày đi cấy đồng sâu chưa về.
Bắt được mười tám, mười chín con trê,
Cầm cổ lối về cho cái ngủ ăn.
Cái ngủ ăn chẳng hết
Để dành đến tết mùng ba.
Mèo già ăn trộm,
Mèo ốm phải đòn,
Mèo con phải vạ,
Con quạ đứt đuôi,
Con ruồi đứt cánh,
Đòn gánh có mấu,
Củ ấu có sừng,
Bánh chưng có lá,
Con cá có vây,
Ông thầy có sách,
Thợ ngạch có dao,
Thợ rào có búa,
Sảy lúa có sàng,
Việc làng có mõ,
Cắt cỏ có liềm,
Câu liêm có lưỡi,
Cây bưởi có hoa,
Cây cà có trái,
Con gái có chồng,
Đàn ông có vợ,
Kẻ chợ có vua,
Trên chùa có bụt,
Cái bút có ngòi,
Con voi có quản.
Con công hay múa,
Nó múa làm sao?
Nó rụt cổ vào.
Nó xòe cánh ra.
Nó đậu cành đa,
Nó kêu ríu rít.
Nó đậu cành mít,
Nó kêu vịt chè.
Nó đậu cành tre,
Nó kêu bè muống.
Nó đáp xuống ruộng,
Nó kêu tầm vông.
Con công hay múa…
Con chim manh manh
Nó đậu cành chanh
Tôi lấy miểng sành
Tôi chọi nó chết giãy
Tôi làm thịt bảy manh
Tôi dưng cho ông một manh
Tôi dưng cho bà một dĩa
Bà hỏi tôi con chim gì
Tôi nói :
Con chim manh manh .
Chị lấy chồng , em ở giá
Chị ăn cá , em mút xương
Chị nằm giường , em nằm đất
Chị hút mật , em liếm ve
Chị ăn chè , em liếm bát
Chị coi hát , em vỗ tay
Chị ăn mày , em xách bị
Chị xe chỉ , em xỏ tiền
Chị đi thuyền , em đi bộ
Chị kéo gỗ , em lợp nhà
Chị trồng cà , em trồng bí
Chị tuổi Tý , em tuổi Thân
Chị tuổi Dần , em tuổi Mẹo
Chị ăn kẹo , em mút kem
Chị xắt bí , em nấu canh
Chị giã hành , em kho mắm
Chị đi tắm , em vò đầu
Chị đi câu , em xách vịt …

Dung dăng dung dẻ,
Dắt trẻ đi chơi,
Đến ngõ nhà trời,
Lạy cậu lạy mợ,
Cho cháu về quê,
Cho dê đi học,
Cho cóc ở nhà,
Cho gà bới bếp,
Xì xà xì sụp,
Ngồi thụp xuống đây.
Đi cầu ăn quán
Đi bán lợn con
Đi mua cái xoong
Đem về đun nấu
Mua quả dưa hấu
Về biếu ông bà
Mua một đàn gà
Về cho ăn thóc
Mua lược chải tóc
Mua cặp gài đầu
Đi mau về mau
Kẻo trời sắp tối .

Gánh gánh gồng gồng
Gánh sông gánh núi
Gánh củi gánh cành
Ta chạy cho nhanh
Về xây nhà bếp
Nấu nồi cơm nếp
Chia ra năm phần
Một phần cho mẹ
Một phần cho cha
Một phần cho bà
Một phần cho chị
Một phần cho anh
Ta chạy cho nhanh
Về xây nhà bếp
Nấu nồi cơm nếp …
Giã giày,
Giã gò
Đàn cò,
Biết bay,
Đến ngày,
Gỗ ông,
Xương xông,
Lá lốt,
Làm chay,
Cho cò.

Kéo cưa lừa xẻ,
Ông thợ nào khỏe,
Thì ăn cơm vua,
Ông thợ nào thua,
Thì về bú mẹ.

Kéo cưa lừa xẻ,
Ông thợ mẻ môi,
Ông thợ lồi rốn,
Ông thợ trốn việc,
Nằm đâu ngủ đấy,
Nó lấy mất cưa,
lấy gì mà kéo?

Lạy trời mưa xuống,
Lấy nước tôi uống,
Lấy ruộng tôi cày,
Lấy đầy bát cơm,
Lấy rơm đun bếp.
Lấy tệp bánh chưng,
Lấy lưng hũ rượu.
Làm thầy kẻ trộm
Ăn cốm chợ mơ,
Nó vơ mất đầu.
Lộn cầu vồng,
Nước trong nước chảy,
Có cô mười bảy,
Có cậu mười ba,
Hai chị em ta
Ra lấy lá đa
Về lộn cầu vồng.
Lúa non là cô đậu nành,
Đậu nành là anh dưa chuột,
Dưa chuột là ruột dưa gang,
Dưa gang là nàng dưa hấu
Dưa hấu là cậu lúa ngô.
Lúa ngô là cô đậu nành…

Mày tát chuôm tao, tao tát chuôm mày,
Mày đầy rổ cá, tao đầy rổ tôm.
Mày đi chợ Cầu Nôm, tao đi chợ Cầu Rền.
Mày bán cửa đền, tao bán cửa vua,
Mày làm mắm chua, tao làm mắm thính.
Mày con ông Chín, tao con ông Xã.
Mày là con Ả, tao là thằng Hai,
Mày đội bồ dài, tao cầm con dao.
Mày làm sao, tao làm vậy.
Mày đi buôn cậy, tao đi buôn hồng.
Mày đi lấy chồng, tao đi lấy vợ,
Mày lên kẻ chợ, tao về nhà quê.

Nằm ngoài ăn khoai chấm mật,
Nằm giữa ăn nửa mâm xôi,
Ăn đôi con gà,
Ăn ba con lợn,
Ăn bốn con trâu,
Ăn năm con bò,
Nằm trong ăn nong bánh dầy,
Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè về rau,
Xấc láo hỗn hào,
Là rau ngành ngạch.
Trong lòng không chánh,
Vốn thiệt tâm lang.
Đất rộng bò ngang,
Là rau muống biển.
Quan đòi thầy kiện,
Bình bát nấu canh.
Ăn hơi tanh tanh,
Là rau dấp cá.
Không ba có má,
Rau má có bờ.
Thò tay so đo,
Nó là rau nhớt.
Ăn cay như ớt,
Vốn thiệt rau răm.
Sống tới ngàn năm,
Là rau vạn thọ.
Tay hay xớ rớ,
Vốn thiệt rau co.
Làng bắt chẳng cho,
Chính là rau húng.
Lên chùa mà cúng,
Lại có hành hương.
Giục ngựa buông cương,
Là rau mã đề.
Nu na nu nống,
Đánh trống phất cờ,
Mở hội thi đua,
Thi chân sạch sẽ,
Chân ai đẹp đẽ,
Gót đỏ hồng hào,
không bẩn tí nào,
Thì vào đánh trống.
Nu na nu nống,
Cái trống nằm trong,
Con ong nằm ngoài,
Củ khoai chấm mật,
Phật ngồi Phật khóc,
Con cóc nhảy qua,
Con gà béo ụ,
Nhà mụ thổi xôi,
Ông tôi nấu chè,
Chè be chè bét,
Cống rè cống rụt,
Bụt thụt xuống lỗ,
Bụt chẳng ăn xôi.
Nu na nu nống,
Cái bống nằm trong,
Con ong nằm ngoài,
Nồi khoai tú hụ,
Nhà mụ đồ xôi,
Nhà tôi nấu chè,
Cá chép cá mè,
Tè he bống rụt.
Nhà nào nhà nấy, còn đèn đầy lửa,
Mở cửa mở của, cho chúng tôi vào,
Bước lên giường cao thấy đôi rồng ấp,
Bước ra đằng sau thấy ngôi nhà lợp,
Voi ông còn buộc, ngựa ông còn cầm,
Ông sống một trăm, thêm năm tuổi lẻ,
Vợ ông sinh đẻ, những con tốt lành,
Những người như tranh, những con như rối.

Ông sảo ông sao,
Ông vào cửa sổ,
Ông ở với tôi,
Ông ngồi xuống chiếu,
Tôi biếu củ khoai,
Ông nhai tóp tép,
Cái tôm cái tép,
Ông ghép với rau,
Ăn mau chóng lớn,
Ông ngồi dậy,
Ông về trời.
Ông giẳng ông giăng,
Xuống chơi với tôi,
Có bầu có bạn,
Có ván cơm xôi,
Có nồi cơm nếp,
Có nệp bánh chưng,
Có lưng hũ rượu,
Có khướu đánh đu,
Thằng cu vỗ chài,
Bắt trai bỏ giỏ,
Cái đỏ ẵm em,
Đi xem đánh cá,
Có rá vo gạo,
Có gáo múc nước,
Có lược chải đầu,
Có trâu cày ruộng,
Có muống thả ao,
Ông sao trên trời,
Ông trẳng ông trăng,
Xuống chơi ông Chính,
Ông Chính cho mõ,
Xuống chơi nồi chõ,
Nồi chõ cho vung,
Xuống chơi cây sung,
Cây sung cho nhựa,
Xuống chơi con ngựa,
Con ngựa cho gan,
Xuống chơi bà quan,
Bà quan cho bạc,
Xuống chơi thợ giác,
Thợ giác cho bầu,
Xuống chơi cần câu,
Cần câu cho lưỡi,
Xuống chơi cây bưởi,
Cây bưởi cho hoa,
Xuống chơi vườn cà,
Vườn cà cho trái,
Xuống chơi con gái,
Con gái cho chồng,
Xuống chơi đàn ông,
Đàn ông cho vợ,
Xuống chơi kẻ chợ,
Kẻ chợ cho vôi,
Xuống chơi cây sòi,
Cây sòi cho lá,
Xuống chơi con cá,
Con cá cho vây,
Xuống chơi ông thầy,
Ông thầy cho sách,
Xuống chơi thợ ngạch,
Thợ ngạch cho dao,
Xuống chơi thợ rào,
Thợ rào cho búa,
Trả búa thợ rào,
Trả dao thợ ngạch,
Trả sách ông thầy,
Trả vây con cá,
Trả lá cây sòi,
Trả vôi kẻ chợ,
Trả vợ đàn ông,
Trả chồng cô gái,
Trả trái cây cà,
Trả hoa cây bưởi,
Trả lưỡi cần câu,
Trả bầu thợ giác,
Trả bạc bà quan,
Trả gan con ngựa,
Trả nhựa cây sung,
Trả vung nồi chõ,
Trả mõ ông Chánh.
Ông tiển ông tiên,
Ông có đồng tiền,
Ông gài mái tai,
Ông cài lưng khố,
Ông ra hàng phố,
Ông mua miếng trầu,
Ông nhai tóp tép,
Ông mua con tép,
Về nhà ăn cơm,
Ông mua mớ rơm,
Về nhà ông thổi,
Ông mua cái chổi,
Về ông quét nhà,
Ông mua con gà,
Về cho ăn thóc,
Ông mua con cóc,
Về thả gậm giường,
Ông mua nén hương,
Về nhà cúng cụ.
Ông Lỉnh ông Linh,
Ông ra đầu đình ông gặp ông Lang.
Ông Lảng ông Lang,
Ông ra đầu làng ông gặp ông Linh.
Ông Nỉnh ông Ninh,
Ông ra đầu đình gặp ông Nảng ông Nang.
Ông Nảng ông Nang,
Ông ra đầu làng gặp ông Nỉnh ông Ninh.
ông sấm ông sét ông nổ lung tung vỡ mùng vỡ mềnh vỡ cả bát dĩa của tôi tôi lôi ông ra đánh đánh một roi đánh hai roi ông bay về trời hỡi ông sấm ông sét ơi

Que mốt, que mai,
Con trai, con hến,
Con nhện chăng tơ,
Quả mơ, quả mận,
Kính cận, lên đôi.
Đôi anh, đôi em,
Đôi kèn, đôi trống,
Đôi trống ba.
Ba đi xa,
Ba về gần,
Ba mớ cần,
Một lên tư.
Tư củ từ,
Tư củ tỏi,
Hai hỏi năm.
Năm bé nằm,
Năm lên sáu.
Sáu củ ấu,
Bốn lên bảy,
Bảy quả na,
Ba sang tám.
Tám lá gai,
Hai lên chín.
Chín chiếc cột,
Một lên mười,
Mười vơ cả,
Ngả đất cất trống.
Quả địa cầu có bốn đại dương,
Dương dương dương là cái giường để ngủ,
Ngủ ngủ ngủ là cái tủ đựng tiền,
Tiền tiền tiền là cô tiên biết múa,
Múa múa múa là công chúa biết bay,
Bay bay bay là máy bay cất cánh,
Cánh cánh cánh là cánh chim én,
Én én én là cái chén ăn cơm,
Cơm cơm cơm là cái bơm xe đạp,
Đạp đạp đạp là đạp xích lô,
Lô lô lô là cái xô đựng nước,
Nước nước nước là nước Việt Nam,
Nam nam nam là Tam quốc chí,
Chí chí chí là Hồ Chí Minh.

Rồng rắn lên mây,
Có cây lúc lác,
Có nhà thầy lang.
Rồng rắn lên mây,
Có cây lúc lắc,
Qua tới làng bên,
Hỏi thăm thầy thuốc,
Có nhà hay không.

Súc sắc súc sẻ,
Nhà nào nhà này,
Còn đèn, còn lửa,
Mở cửa cho anh em chúng tôi vào.
Bước lên giường cao,
Thấy đôi rồng ấp:
Bước xuống giường thấp,
Thấy đôi rồng chầu ;
Bước ra đằng sau,
Thấy nhà ngói lợp.
Voi ông còn buộc,
Ngựa ông còn cầm,
Ông sống một trăm,
Thêm năm tuổi lẻ.
Vợ ông sinh đẻ,
Những con tốt lành,
Những con như tranh,
Những con như rối.

Tập tầm vông,
Tay nào không?
Tay nào có?
Tập tầm vó,
Tay nào có?
Tay nào không?
Tập tầm vông,
Tay không, tay có.
Tập tầm vó,
Tay có, tay không.
Tay nào có?
Tay nào không?
Thả đỉa ba ba,
Chớ bắt đàn bà,
Phải tội đàn ông.
Cơm trắng như bông,
Gạo thuyền như nước.
Đổ mắm đổ muối,
Đổ cả hạt tiêu,
Đổ niêu cứt gà,
Đổ phải nhà nào,
Nhà đấy phải chịu.
Ta cầm con dao,
Làm sao cho sắc,
Để mà dễ cắt,
Để mà dễ chặt,
Chặt lấy củi cành,
Trèo lên rừng xanh,
Chạy qua sườn núi,
Một mình thui thủi,
Chặt cây chặt củi,
Tìm chốn ta ngồi,
Ngồi mát thảnh thơi,
Kia một đàn chim,
Ở đâu bay đến,
Ở đâu bay lại,
Con đang cắn trái,
Con đang tha mồi,
Qua lối no ăn,
Cái con hươu kia,
Mày đang ăn lộc,
Lộc vả, lộc sung,
Mày không thấy tớ,
Tớ không đuổi mày,
Mày qua lối nọ làm chi?
Tập tầm vông,
Con công hay múa,
Nó múa làm sao,
Nó rụt cổ vào,
Nó xòe cánh ra,
Nó đậu cành đa,
Nó kêu ríu rít,
Nó đậu cành mít,
Nó kêu vịt chè,
Nó đậu cành tre,
Kêu bè rau muống,
Nó đậu dưới ruộng,
Nó kêu tầm vông,
Tập tầm vông…
Thằng Bờm có cái quạt mo,
Phú ông xin đổi ba bò chín trâu.
Bờm rằng: Bờm chẳng lấy trâu.
Phú ông xin đổi ao sâu cá mè,
Bờm rằng: Bờm chẳng lấy mè.
Phú ông xin đổi một bè gỗ lim,
Bờm rằng: Bờm chẳng lấy lim.
Phú ông xin đổi con chim đồi mồi,
Bờm rằng: Bờm chẳng lấy mồi.
Phú ông xin đổi nắm xôi, Bờm cười.
Thìa là thìa lảy,
Con gái bảy nghề,
Ngồi lê là một,
Dựa cột là hai,
Theo trai là ba,
Ăn quà là bốn,
Trốn việc là năm,
Hay nằm là sáu,
Láu táu là bảy.
Trời mưa lâm râm
Trời mưa lâm râm
Cây trâm có trái
Con gái có duyên
Đồng tiền có lỗ
Bánh tổ thì ngon
Bánh dòn thì béo
Cái kéo thợ may
Cái cày làm ruộng
Cái xuổng đắp bờ
Cái lờ đơm cá
Cái ná bắn chim
Cái kim may áo
Cái giáo đi săn
Cái khăn bịt đầu
Cái cầu đi chợ
Có vợ đàn ông
Có chồng con gái
Cái trái mù u
Ông cụ đi câu
Để trâu ăn lúa
Bắt được chặt đầu, chặt đầu đuôi
Tùng tùng, đánh ba hồi trống !
Sắp quân cho chỉnh,
Phượng hoàng thống lĩnh,
Bạch hạc hiệp đồng,
Tả chi thì công,
Hữu chi thì sếu,
Giang cao ngất nghểu,
Đi trước tiên phong,
Cả mỏ bồ nông,
Đi sau tiếp hậu,
Sáo đen, sáo sậu,
Rán giục đôi bên,
Chú quạ thông tin,
Dóng dả ba quân,
Đội lương đi trước,
Một đàn vịt nước,
Chú két, chú le,
Sắm sửa thuyền bè,
Cho bọn trảy thủy,
Chim chích, chim ri,
Bé mọn biết gì,
Ở nhà coi sóc,
Chú cò chú cốc,
Coi sóc các làng,
Chèo bẻo nỏ nang,
Bầu cho làm huyện,
Đêm hôm đi tuần,
Phó cho chú vạc,
Chú ngỗng nghếch ngác,
Như thể đàn bà,
Chú vịt, chú gà,
Nhắc võng ông già,
Trèo lên núi chiều,
Giặc thấy đã nhiều,
Chạy như con cút.

Ù ỳ kút kít,
Xay lúa lấy gạo ăn mai,
Có một thợ cấy với hai thợ cày.
Thợ cấy mà lấy thợ cày,
Để cho thợ mạ khóc ngày khóc đêm.

Vuốt ve,
Em thân yêu.
Em ở với ai,
Em ở với bà,
Bà gì? Bà ngoại,
Ngoại gì? Ngoại xâm,
Xâm gì? Xâm lăng,
Lăng gì? Lăng Bác,
Bác gì? Bác Hồ,
Hồ gì? Hồ nước,
Nước gì? Nước trong,
Trong gì? Trong vắt,
Vắt gì? Vắt sữa,
Sữa gì? Sữa bò,
Bò gì? Bò cái,
Cái gì? Cái tát!

Xỉa cá mè,
Đè cá chép,
Chân nào đẹp,
Đi buôn men,
Chân nào đen,
Ở nhà nấu bếp.
Xấu hổ,
Lấy rổ mà che,
Lấy nong mà đè,
Lấy đấu mà đong,
Lấy chày đâm bong.

Vè Rau

Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè các rau.
Thứ ở hỗn hào,
Là rau ngành ngạnh.
Trong lòng không chánh,
Vốn thiệt rau lang.
Đất ruộng bò ngang,
Là rau muống biển.
Quan đòi thầy kiện
Bình bát nấu canh.
Ăn hơi tanh tanh,
Là rau dấp cá.
Có cha có mẹ,
Rau má mọc bờ.
Thò tay sợ dơ,
Nó là rau nhớt.
Rau cay như ớt,
Vốn thiệt rau răm.
Sống trước ngàn năm,
Là rau vạn thọ.
Tánh hay sợ nợ,
Vốn thiệt rau co.
Làng hiếp chẳng cho,
Nó là rau húng.
Lên chùa mà cúng,
Vốn thiệt hành hương.
Giục ngựa buông cương,
Là rau mã đề…

<3>Vè – Hoa

Tháng giêng nắng lắm,
Nước biển mặn mòi.
Vác mai đi xoi,
Là bông hoa giếng.
Hay bay hay liệng,
Là hoa chim chim.
Xuống biển mà chìm,
Là bông hoa đá.
Bầu bạn cùng cá,
Là đá san hô.
Hỏi Hán qua Hồ,
Là bông hoa sứ.
Gìn lòng nắm giữ,
Là hoa từ bi.
Ăn ở theo thì,
Là hoa bầu ngọt.
Thương ai chua xót,
Là hoa sầu đâu.
Có sông không cầu,
Là hoa nàng cách.
Đi mà đụng vách,
Là hoa mù u.
Cạo đầu đi tu,
Là bông hoa bụt.
Khói lên nghi ngút,
Là hoa hắc hương.
Nước chảy dầm đường,
Là hoa mồng tơi.
Rủ nhau đi cưới,
Là hoa bông dâu.
Nước chảy rạch sâu,
Là hoa muống biển.
Rủ nhau đi kiện,
Là hoa mít nài.
Gái mà theo trai,
Là hoa phát nhũ.
Đêm nằm không ngủ,
Là hoa nở ngày.
Ban chẳng lìa cành,
Là bông hoa cúc.
Nhập giang tùy khúc,
Là bông hoa chìu.
Ở mà lo nghèo,
Là hoa đu đủ.
Đi theo cậu chủ,
Là hoa mầng quân.
Đánh bạc cố quần,
Là bông hoa ngỗ.
Ngồi mà choán chỗ,
Là hoa dành dành.
Giận chẳng đua tranh,
Là bông hoa ngải.
Bắt đi tha lại,
Là hoa phù dung.
Ăn ở theo đường,
Là bông hoa thị.
Theo mẹ bán bí,
Là hoa hanh hao.

Vè – Cá Biển

Hai bên cô bác,
Lẳng lặng mà nghe.
Nghe tôi kể cái vè
Ngư lương, tử hổ
Lý sâm, lý chuối,
Dưới rạch, dưới ngòi
Cá nục, cá úc, cá thơm, cá thác
Hơi nào mà kể hết cá nơi làng này
Thần linh chiêm bái
Vậy mới cất chùa chiền
Mới đúc Phật, đúc chuông
Cô bác xóm giềng
Lẳng lặng mà nghe
Cá nuôi thiên hạ là con cá cơm,
Không ăn bằng mồm là con cá ngác.
Không ăn mà ú là con cá voi,
Hai mắt thòi lòi là cá trao tráo.
Không may quần áo là con cá chim,
May áo không kim là con duối dẻ.
Sống lâu mạnh khoẻ là cá trường sanh.
Ờ ngoài đầu gành là cá bống cát,
Đi thời xách mác là con cá đao,
Đốn cây mà rào là con cá chép.
Nó kêu óp ép là con cá heo,
Buộc mà treo là cá cờ phướng
Để lên mà nướng là cá nóc vàng
Để được hai thoàn (*) là cá nhám nghệ.
Đi thời chậm trễ là cá lù đù,
Đầu óc chù vù là con cá úc.
Bắt lên chặt khúc là con cá sòng,
Vợ đánh với chồng là con cá sào.
Mình cũng như dao là cá lưỡi trâu,
Eo đầu ngắn cổ là con cá ét.
Miệng mồm lép xẹp là con cá móm,
Chơi trăng cả hám là con cá thu.
Vừa sủa vừa tru là cá hàm chó,
May ngồi xỏ rỏ là cá hàm be.
Lắng tai mà nghe là con cá mỏng,
Việc làm cho chóng là con cá mau.
Lãi đãi theo sau là con cá nóc,
Chân đi lốc thốc là con cá bò.
Ăn chẳng hay no là con cá liệc,
Gái tham huê nguyệt là con cá dâm.
Lấy cây mà đâm là cá nhám nhọn,
Nước da lạm xạm là cá nhám trâu.
Mặt trắng làu làu là cá bạc má,
Hình đen như quạ là cá ô mun.
Đặt giữa đình trung là cá ông sáp,
Vừa đi vừa táp là cá dọ đàng.
Kiều (*2) lạc khua vang là con cá ngựa,
Rước thấy về chữa là cá tà ma.
Đi xét từ nhà là con cá sát,
Đắp bờ mà tát là cá ở mương.
Giống không biết đường là con cá lạt (*3)…
Kể cho cô bác nghe lấy mà chơi.
Kể đã hết hơi xin cho tôi nghỉ.

Vè – Cá

nghe vẻ nghe ve
nghe vè loài cá.
no lòng phỉ dạ,
là con cá cơm.
không ướp mà thơm,
là con cá ngát.
liệng bay thoăn thoắt,
là con cá chim.
hụt cẳng chết chìm,
là con cá đuối.
lớn năm nhiều tuổi,
là cá bạc đầu.
đủ chữ xứng câu,
là con cá đối.
nở mai tàn tối,
là cá vá hai.
trắng muốt béo dai,
là cá úc thịt.
dài lưng hẹp kích,
là cá lòng tong.
ốm yếu hình dong,
là con cá nhái.
thiệt như lời vái
là con cá linh.
cá kình, cá ngạc
cá lác, cá dưa.
cá voi, cá ngựa,
cá rựa, cá dao.
úc sào, bánh lái,
lăn hải, cá sơn.
lờn bơn, thác lác,
cá ngác, dày tho.
cá rô, cá sặt,
cá sát, cá tra.
mề gà, dải áo,
cá cháo, cá cơm,
cá mờn, cá mớn,
sặc bướm, chốt hoa.
cá xà, cá mập,
cát tấp, cá sòng.
cá hồng, chim diệp,
cá ép, cá hoa.
bống dừa, bống xệ,
cá be học trò.
cá vồ, cá đục,
cá nục, lù đù.
cá thu trên lá,
bạc má bạc đầu.
lưỡi trâu hồng chó,
là cá lành canh.
chim sành cá biếc,
cá giếc, cá mè.
cá trê, cá lóc,
cá nóc, thòi lòi.
chìa vôi, cơm lạt,
bống cát, bống kèo.
chim heo, cá chét,
cá éc, cá chuồng.
cá duồng, cá chẽm,
vồ đém, sặc rằn.
mòi đường, bống mú,
trà mú, trà vinh.
cá hình, cá gộc,
cá cốc, cá chày
cá dày, cá đuối,
cá đối, cá kìm,
cá chim, cá vược,
cá nược, cá ngừ.
cá bui, cá cúi,
cá nhái, bã trầu
cá nàu, cá dảnh,
hủng hỉnh tơi bời.
cá khoai, ốc mít,
cá tích nàng hai.
cá cầy, cá cháy,
cá gáy, cá ngàn.
trà bần, cá nái,
nóc nói, cá hô.
cá ngừ, mang rổ,
cá sủ, cá cam.
cá còm, cá dứa,
cá hố, cá lăn.
cá căn, cá viễn,
rô biển lép xơ.
cá bơ, chim rắn,
cá phướng, rồng rồng
trên bông trao tráo,
cá sọ, cá nhồng.
tòng tong, mộc tích,
úc phịch, trê bầu.
bông sao, bông trắng,
càn trảng xanh kỳ.
cá he, cá mại,
mặt quỷ, cá linh.
cá chình, ốc gạo,
thu áo, cá kè,
cá ve lẹp nấu,
từ mẫu thia thia,
cá bè trên mễ,
đuôi ó bè chan.
nóc vàng, cá rói,
cá lủi, con cù.
rô lờ, tra dấu,
trạch lấu, nhám đào.
tra dầu, cá nhám,
úc núm, cá leo.
cá thiếc, cá suốt,
cá chốt, cá phèn.
cá diềng, cá lúc,
cá mực, cá mau
chim câu, cá huột
sọc sọc cá lầm.
cá rầm, cá thiểu,
nhám quéo chim gian.
cá ong, cá quít,
cá kết thiền nôi.
bông voi út hoát,
cá chạch, cá mòi

Vè loài vật

Ve vẻ vè ve
Cái vè loài vật
Trên lưng cõng gạch
Là họ nhà cua
Nghiến răng gọi mưa
Đúng là cụ cóc
Thích ngồi cắn trắt
Chuột nhắt, chuột đàn
Đan lưới dọc ngang
Anh em nhà nhện
Gọi kiểu tóc bện
Vợ chồng nhà sam
Rền rĩ kéo đàn
Đúng là anh dế
Suốt đời chậm trễ
Là họ nhà sên
Đêm thắp đèn lên
Là cô đom đóm
Gọi người dậy sớm
Chú gà trống choai
Đánh hơi rất tài
Anh em chú chó
Mặt hay nhăn nhó
Là khỉ trên rừng
Đồng thanh hát cùng
Ve sầu mùa hạ
Cho tơ óng ả
Chị em nhà tằm
Tắm nước quanh năm
Giống nòi tôm cá
Loài vật hay quá
Bạn kể tiếp nhe!

Vè tết

Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè Tết đến
Bạn bè thân mến
Cùng nhau sum vầy
Sức khỏe tràn đầy
Gia đình hạnh phúc
Nhà nhà sung túc
Mừng đón xuân sang
Một nhành mai vàng
Bên mâm ngũ quả
Tiếng cười rộn rã
Vang khắp mọi nhà
Đây đó gần xa
Tiếng cười trẻ nhỏ
Rộn ràng ngoài ngõ
Mừng tuổi ông bà
Kính chúc mẹ cha
Sống lâu hạnh phúc
Cháu con xin chúc
Làm ăn phát tài
An khang thịnh vượng

Tháng Giêng là tháng ăn chơi
Tháng hai trồng đậu, trồng khoai, trồng cà,
“Tháng hai trồng đậu, thảnh thơi thêm cà”
Tháng ba thì đậu đã già,
Ta đi, ta hái về nhà phơi khô,
Tháng tư đi tậu trâu bò,
Để cho ta lại làm mùa tháng năm
Sớm ngày đem lúa ra ngâm,
Bao giờ mọc mầm ta sẽ vớt ra
Gánh đi ta ném ruộng ta
Đến khi lên mạ, thì ta nhổ về
Lấy tiền mượn kẻ cấy thuê
Cấy xong rồi mới trở về nghỉ ngơi
Cỏ lúa dọn đã sạch rồi
Nước ruộng vơi mười, còn độ một hai
Ruộng thấp đóng một gàu giai
Ruộng cao thì phải đóng hai gàu sòng,
Chờ cho lúa có đòng đòng
Bấy giờ ta sẽ trả công cho người
Bao giờ cho đến tháng mười
Ta đem liềm hái ra ngoài ruộng ta,
Gặt hái ta đem về nhà
Phơi khô, quạt sạch ấy là xong công

Vào vườn hái quả cau xanh,
Chẻ ra làm sáu mời anh xơi trầu.
Trầu này têm thật vôi Tàu,
Dù mặn, dù nhạt, dù cay, dù nồng.
Dù không nên vợ nên chồng,
Xin ăn ba miếng để kẻo lòng nhớ thương.

Trèo lên cây bưởi hai hoa,
Bước xuông vườn cà hái nụ tầm xuân.
Nụ tầm xuân nở ra xanh biêc,
Em có chồng anh tiếc lắm thay!
Ba đồng một mớ trầu cay,
Sao anh không hỏi những ngày còn không.
Bây giờ em đã có chồng,
Như chim vào lồng, như cá cắn câu.
Cá cắn câu, biết đâu mà gỡ,
Chim vào lồng biết thuỡ nào ra.

VÈ NÓI NGƯỢC

Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè nói ngược
Xe chạy dưới nước
Tàu chạy trên bờ
Lên núi đặc lờ
Xuống sông bửa củi
Gà cồ hay ủi
Heo nái hay bươi
Mùng mười nước chảy
Nước lớn thì đẩy
Nước cạn thì chèo

1. Vè con cá
Nghe vẻ nghe ve
Nghe vè loài cá.
No lòng phỉ dạ,
Là con cá cơm.
Không ướp mà thơm,
Là con cá ngát.
Liệng bay thoăn thoắt,
Là con cá chim.
Hụt cẳng chết chìm,
Là con cá đuối.
Lớn năm nhiều tuổi,
Là cá bạc đầu.
Đủ chữ xứng câu,
Là con cá đối.
Nở mai tàn tối,
Là cá vá hai.
Trắng muốt béo dai,
Là cá úc thịt.
Dài lưng hẹp kích,
Là cá lòng tong.
Ốm yếu hình dong,
Là con cá nhái.
Thiệt như lời vái
Là con cá linh.
Cá kình, cá ngạc
Cá lác, cá dưa.
Cá voi, cá ngựa,
Cá rựa, cá dao.
Úc sào, bánh lái,
Lăn hải, cá sơn.
Lờn bơn, thác lác,
Cá ngác, dày tho.
Cá rô, cá sặt,
Cá sát, cá tra.
Mề gà, dải áo,
Cá cháo, cá cơm,
Cá mờn, cá mớn,
Sặc bướm, chốt hoa.
Cá xà, cá mập,
Cát tấp, cá sòng.
Cá hồng, chim diệp,
Cá ép, cá hoa.
Bống dừa, bống xệ,
Cá be học trò.
Cá vồ, cá đục,
Cá nục, lù đù.
Cá thu trên lá,
Bạc má bạc đầu.
Lưỡi trâu hồng chó,
Là cá lành canh.
Chim sành cá biếc,
Cá giếc, cá mè.
Cá trê, cá lóc,
Cá nóc, thòi lòi.
Chìa vôi, cơm lạt,
Bống cát, bống kèo.
Chim heo, cá chét,
Cá éc, cá chuồng.
Cá duồng, cá chẽm,
Vồ đém, sặc rằn.
Mòi đường, bống mú,
Trà mú, trà vinh.
Cá hình, cá gộc,
Cá cốc, cá chày
Cá dày, cá đuối,
Cá đối, cá kìm,
Cá chim, cá vược,
Cá nược, cá ngừ.
Cá bui, cá cúi,
Cá nhái, bã trầu
Cá nàu, cá dảnh,
Hủng hỉnh tơi bời.
Cá khoai, ốc mít,
Cá tích nàng hai.
Cá cầy, cá cháy,
Cá gáy, cá ngàn.
Trà bần, cá nái,
Nóc nói, cá hô.
Cá ngừ, mang rổ,
Cá sủ, cá cam.
Cá còm, cá dứa,
Cá hố, cá lăn.
Cá căn, cá viễn,
Rô biển lép xơ.
Cá bơ, chim rắn,
Cá phướng, rồng rồng
Trên bông trao tráo,
Cá sọ, cá nhồng.
Tòng tong, mộc tích,
Úc phịch, trê bầu.
Bông sao, bông trắng,
Càn trảng xanh kỳ.
Cá he, cá mại,
Mặt quỷ, cá linh.
Cá chình, ốc gạo,
Thu áo, cá kè,
Cá ve lẹp nấu,
Từ mẫu thia thia,
Cá bè trên mễ,
Đuôi ó bè chan.
Nóc vàng, cá rói,
Cá lủi, con cù.
Rô lờ, tra dấu,
Trạch lấu, nhám đào.
Tra dầu, cá nhám,
Úc núm, cá leo.
Cá thiếc, cá suốt,
Cá chốt, cá phèn.
Cá diềng, cá lúc,
Cá mực, cá mau
Chim câu, cá huột
Sọc sọc cá lầm.
Cá rầm, cá thiểu,
Nhám quéo chim gian.
Cá ong, cá quít,
Cá kết thiền nôi.
Bông voi út hoát,
Cá chạch, cá mòi.

Con cá nhà giàu là con cá Nục
Chặt ra nhiều khúc là con cá Chình
Trai gái gập ghình là con cá Ve
Chồng nói vợ nghe là con cá Mát
Hết tiền hết bạc là con cá Cờ
Tối ngủ hay rờ là con cá Ngứa
Ăn ngày ba bữa là con cá Cơm
Ăn chưa kịp đơm là con cá Hóc
Dắt nhau lên dốc là con cá Leo
Bụng thở phèo phèo là con cá Nóc
Có gai trên óc là con cá Ngạch
Đủ vi đủ cánh là con cá Chuồn
Dắt nhau vô buồng là con cá Ngô
Ăn cây lót ổ là con cá Chim
Dắt nhau đi tìm là con cá Lạc
Đi theo bạn hát là cá Nòng Đầu.
Ăn sụp phênh sau là con cá Mối
Bỏ vô trong cối là con cá Chày
Dở chẳng nổi tay là con cá Liệt
Đi theo đoàn xiếc là con cá Căn
Già đã rụng răng là con cá Móm
Gái đi cua trai là con cá Ngựa
1. Vè con dao
Nhà anh bất phú bất bần
Có con dao đoản hộ thân tháng ngày
Con dao anh dày
Dài vừa năm tấc
Khi mài đã sắc
Phá lở rú rừng hoang
Cũng biện đủ cỗ cho làng
Cũng no ngày đủ tháng
Đèn có khêu mới rạng
Ngọc bất trác bất thành
Ngẫm như con dao anh
Nội trần gian không ai có
Nội dưới trời không ai có
Con dao anh quay một phát
Bằng rựa phát tối ngày
Than hai bồ đã đầy
Còn trong lò đang chứa
Kẻ đeo rìu đeo rựa
Thua dao anh liền liền
Than anh bán năm tiền
Than rựa rìu bốn rưỡi
Từ đám ma cho đến đám cưới
Đến cả đám lợp nhà
Cũng mượn con dao ta
Chẳng sót nhà nào mà kể
Không cho thì ra tệ
Nói cái bụng hẹp hòi
Cầm lấy con dao rồi
Chỉ gật đầu gật cổ
Khen con dao chưa từng chộ
Hỏi con dao anh rèn
Độ bao nhiêu tiền
Con dao tôi rèn
Gia Long trị vì khai sáng
Sắt tây năm lạng
Bạc mươi nén tiền công
Con dao tôi sắc vô cùng
Đốn trăm cây cũng ngã
Chặt ngàn cây cũng ngã
Cho nên thiên hạ
Đều rèn theo kiểu dao này
Trước dùng việc hàng ngày
Sau vệ quốc Bình Tây
Chặt quân thù như chém chuối

Comments (1)

Trả lời

Your email address will not be published. Required fields are marked *